چوب طبیعی، گرما و زیبایی خاصی دارد؛ اما برای اینکه ظاهرش همیشه شیک بماند و کیفیتش حفظ شود، باید چند اصل ساده را درست انجام دهید. اگر برای اولین بار از ظروف چوب طبیعی استفاده میکنید یا نمیدانید چطور چوب طبیعی را اصولی بشویید، چطور خشک کنید یا کجا نگهداری کنید، مقاله زیر را بخوانید. این مقاله از زنج برای نگهداری تخته سرو، سینی، ظرف میوه، کاسه یا هر ظرف دیگری که از چوب طبیعی ساخته شده، بهترین و کاملترین راهنماست.
ظروف و محصولات چوب طبیعی مثل تخته سرو چوبی زنج، سینی، ظرف میوه و کاسه، فقط یک وسیله نیستند؛ یک حس از جنس طبیعت و سادگی به فضای خانه اضافه میکنند. چوب طبیعی برخلاف متریالهای صنعتی، زنده و حساساند. رطوبت، گرمای شدید، شستوشوی نامناسب، تماس مستقیم با مواد رنگی و اسیدی، و حتی نگهداری در محل مرطوب میتواند به مرور باعث تغییر ظاهر، لک یا کاهش دوام سطح چوب شود.
خبر خوب این است که نگهداری از چوب طبیعی سخت نیست. کافی است این چند قانون کاربردی را بدانید و همیشه به آن پایبند باشید.
به زبان ساده؛ چوب مثل یک اسفنج عمل میکند، بافتش هزاران حفره کوچک دارد. سلولهای گیاهی چوب در زمان حیات درخت، وظیفه انتقال آب و مواد مغذی را داشتهاند، بعد از برش و خشک شدن، این سلولها به شکل حفرههای میکروسکوپی در بافت چوب باقی میمانند. چون این حفرهها با هوا در ارتباط هستند، چوب دائماً در حال تبادل رطوبت با محیط اطراف خود است (خاصیت هایگروسکوپیک (Hygroscopy) یا رطوبتگیری). بنابراین؛
اگر تغییر رطوبت یا دما ناگهانی باشد، این انبساط و انقباض باعث ایجاد فشار داخلی به بافت چوب میشود. اگر چوب نتواند این فشار را تحمل کند، دچار ترکخوردگی، تاب برداشتن (کج شدن) یا باز شدن درزها میشود. از آنجا که محصولات چوبی زُنج با روغن گیاهی (فودگرید) پرداخت شدهاند، کاملا ضدآب و بیمه هستند.
روغن گیاهی مونوکوت که از باکیفیتترین روغنّای موجود است، به داخل همین منافذ نفوذ میکنند و جای خالی آنها را پر میکنند و راهِ نفوذِ سریعِ آب یا رطوبتِ محیط به داخل چوب را مسدود کنند. چوب دیگر نمیتواند مثل اسفنج رطوبت جذب کند و به همین دلیل ابعادش ثابت میماند و ترک نمیخورد.
راهنمای صفر تا صد مراقبت از ظروف چوب طبیعی
مرحله۱ : شستوشوی درست
اولین اصل مهم این است که چوب را با ملایمت بشویید. چوب در تماس طولانی با آب، رطوبت را جذب میکند و این موضوع میتواند باعث تاب برداشتن، لک شدن یا کاهش دوام آن شود.
مرحله۲ : انتخاب محل مناسب نگهداری
محل نگهداری چوب، یکی از مهمترین عوامل عمر آن است. محصولات و لوازم چوبی آشپزخانه خود را در محلی نگهداری کنید که:
مرحله۳ : دوری از مواد اسیدی و رنگی
مواد اسیدی و رنگی میتوانند روی چوب اثر بگذارند. بهتر است این موارد را در تماس مستقیم و طولانیمدت با سطح ظرف قرار ندهید. برای سرو میوههای اسیدی مشابه لیست زیر، پیشنهاد میکنیم آنها را بدون پوست در ظرف نگذارید تا کیفیت ظرف چوب طبیعی شما حفظ شود.
این خوراکیها میتوانند موجب لک( یا در مواردی خوردگی) سطح چوب شوند:
مرحله ۵: محافظت از خط و خش
محصولاتی مثل تخته برش زُنج که در تماس مستقیم با ابزارهای برنده مثل چاقو هستند، بهراحتی میتوانند در معرض خط و خشهای شدید، ظاهر زیبای خود را از دست بدهند. برای پیشگیری بهتر است:
«چوب طبیعی مثل پوست بدن ماست؛ زنده و در حال تنفس. ساختار متخلخل چوب باعث میشود نسبت به رطوبت و دمای محیط حساس باشد. به همین دلیل است که محصولات زُنج را با روغنهای گیاهیِ مخصوص میپوشانیم تا این منافذ بسته شده و چوب در برابر آسیبهای محیطی “ضدآب” و “بیمه” شود.»
